عوامل شناسایی استرس‌زا در شرکت ارتباطات کشور و تأثیر آن بر عملکرد کارکنان – دانلود

محصول  ذکر شده با مشخصات زیر برای دانلود با لینک مستقیم از سایت جی اس ام هاستینگ قابل دانلود می باشد

در دهه‌های اخیر موضوع عوامل مؤثر بر استرس و آثار آن بر منابع انسانی سازمان یکی از مباحث اصلی مدیریت رفتار سازمانی را به خود اختصاص داده اسـت با این تفسیر، هدف كلی تحقیق حاضر شناسایی عوامل استرس‌زا در شرکت ارتباطات ایران و تأثیر آن بر عملکرد کارکنان شرکت ارتباطات ایران است

فرمت فایل : docx

سایز محصول : 934 کیلو بایت

تعداد صفحات : 105

عنوان

عوامل شناسایی استرس‌زا در شرکت ارتباطات ایران و تأثیر آن بر عملکرد کارکنان

چكیده

پژوهش حاضر از حیث هدف کاربردی است. روش پژوهش حاضر از نوع پیمایشی توصیفی است و ابزار گردآوری داده‌ها از نوع پرسشنامه و مصاحبه با خبرگان است. پرسشنامه‌های تحقیق شامل پرسشنامه­ی استاندارد پاترسون (1970) در راستای سنجش عملكرد كاركنان و پرسشنامه سنجش عوامل استرس‌زا در قالب سه عامل فردی، شغلی و سازمانی بصورت محقق ساخته می‌باشد.

به منظور تأیید روایی پرسشنامه‌های مزبور از شاخص KMO و آزمون بارتلت استفاده گردیده­ است که شاخص KMO بیشتر از (6/0) و سطح معناداری آزمون بارتلت کمتر از (05/0) بدست آمده كه نشان از تأیید روایی پرسشنامه‌های تحقیق دارد.

برای برآورد پایایی پرسشنامه از روش آلفای كرونباخ استفاده شده كه مقدار آلفا برای هر یك از متغیرهای تحقیق بالای 70/0 بدست آمده كه نشانگر پایایی بالا برای ابزار اندازه‌گیری متغیرها می‌باشد. جامعة آماری این پژوهش، شامل كلیه­ی كاركنان شرکت ارتباطات ایران به تعداد 2440 نفر می‌باشد كه نمونه‌ای به حجم 332 نفر مطابق جدول مورگان انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل، فرضیه‌های تحقیق نشان داد كه عوامل فردی، شغلی و سازمانی بر عملكرد كاركنان شرکت ارتباطات ایران تأثیر معنی‌داری دارد.

كلمات كلیدی: عوامل فردی، عوامل شغلی، عوامل سازمانی، عملكرد كاركنان، شرکت ارتباطات ایران

فهرست مطالب

فصل اول كلیات تحقیق ……………………………………………………………………………………. 1

1-1) مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………… 2

1-2) بیان مساله …………………………………………………………………………………………………………….. 2

1-3) اهمیت و ضرورت تحقیق ………………………………………………………………………………………… 4

1-4) اهداف تحقیق ………………………………………………………………………………………………………… 5

1-5) چارچوب نظری تحقیق …………………………………………………………………………………………… 6

1-6) مدل مفهومی تحقیق ………………………………………………………………………………………………… 6

1-7) سؤالات و فرضیه­های تحقیق …………………………………………………………………………………….7

1-8) تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرها و واژه­های كلیدی ………………………………………………….. 8

1-9) قلمرو تحقیق …………………………………………………………………………………………………………. 9

1-10) كاربرد تحقیق ………………………………………………………………………………………………………. 9

1-11) ساختار تحقیق ……………………………………………………………………………………………………… 10

فصل دوم كلیات تحقیق ……………………………………………………………………………………. 11

2-1) مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………. 12

2-2) استرس یا فشار عصبی……………………………………………………………………………………………….13

2-3) نقش بهداشت روانی محیط كار در بهره­وری فردی و سازمانی ………………………………………… 13

2-4) عوامل تشكیل دهنده بهداشت روانی محیط كار ……………………………………………………………. 14

2-5) عوامل محیطی مؤثر بر استرس كاركنان ………………………………………………………………………. 17

2-6) عوامل فردی ایجاد كننده استرس ………………………………………………………………………………..18

2-7) عوامل شغلی ایجاد كننده استرس ………………………………………………………………………………. 19

2-8) عوامل سازمانی ایجاد كننده استرس ……………………………………………………………………………. 23

2-9) عملكرد كاركنان ……………………………………………………………………………………………………….26

2-10) مفهوم عملكرد سازمانی …………………………………………………………………………………………. 27

2-11) ابعاد و مرزهای اثرگذاری عملكرد …………………………………………………………………………… 28

2-12) اهداف عملكرد از نگاه سیستم­های استاندارد ……………………………………………………………… 29

2-13) الگوی سنجش عملكرد و مدیریت عملكرد ……………………………………………………………….. 30

2-14) اجرای برنامه­های بهبود عملكرد كاركنان پیش نیاز مدیریت عملكرد سازمان ……………………. 33

2-15) تقابل جهانی شدن، توسعه فنآوری اطلاعات و بهبود عملكرد ……………………………………….. 34

2-16) بهبود عملكرد كاركنان الزامی برای سازمان­های امروزی ……………………………………………… 35

2-17) نقش هدفگذاری در ارتقاء سطح عملكرد كاركنان ………………………………………………………. 37

2-18) استقرار مدیریت عملكرد در راستای بهبود و ارتقاء عملكرد كاركنان ……………………………… 38

2-19) شاخص­ها و مؤلفه­های اندازه­گیری عملكرد ………………………………………………………………. 40

2-20) محیط سازمان و بهبود عملكرد ………………………………………………………………………………… 43

2-21) چالش­ها و موانع بهبود عملكرد در سازمان ………………………………………………………………… 44

2-22) اصول و مبانی عملكرد كاركنان ………………………………………………………………………………. 47

2-23) پیشینه تحقیق ……………………………………………………………………………………………………….. 48

فصل سوم روش­شناسی تحقیق …………………………………………………………………………… 51

3-1) مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………… 52

3-2) روش تحقیق ………………………………………………………………………………………………………….. 52

3-3) جامعه آماری …………………………………………………………………………………………………………. 53

3-4) حجم نمونه و روش نمونه­گیری ………………………………………………………………………………… 53

3-5) روش جمع­آوری داده­ها …………………………………………………………………………………………… 53

3-6) ابزار جمع­آوری داده­ها …………………………………………………………………………………………….. 54

3-7) روائی و پایانی ابزار سنجش ……………………………………………………………………………………… 54

3-8) روش تجزیه و تحلیل داده­ها …………………………………………………………………………………….. 57

فصل چهارم تجزیه و تحلیل داده­های تحقیق ………………………………………………………… 58

4-1) مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………… 59

4-2) ویژگی جمعیت­شناختی نمونه آماری ………………………………………………………………………….. 59

4-3) توصیف كمی متغیرهای پژوهش ……………………………………………………………………………….. 60

4-4) بررسی نرمال بودن متغیرها ……………………………………………………………………………………….. 64

4-5) تحلیل عاملی تأئیدی ……………………………………………………………………………………………….. 65

4-6) آزمون فرض­ها ……………………………………………………………………………………………………….. 71

فصل پنجم نتیجه­گیری و پیشنهادات ……………………………………………………………………. 78

5-1) مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………… 79

5-2) نتیجه­گیری …………………………………………………………………………………………………………….. 79

5-3) پیشنهادهای كاربردی در راستای نتایج تحقیق ……………………………………………………………… 80

5-4) پیشنهادات برای محققان آتی …………………………………………………………………………………….. 82

5-5) محدویت­های تحقیق ……………………………………………………………………………………………….. 82

پیوست …………………………………………………………………………………………………………… 83

منابع و مأخذ …………………………………………………………………………………………………… 87

منابع فارسی …………………………………………………………………………………………………………………… 88

منابع انگلیسی ………………………………………………………………………………………………………………… 90

فهرست جداول

جدول 3-1 آزمون KMO و وبارتلت برای سؤالات پرسشنامه های پژوهش ……………………………………………..54

جدول 3- 2 مدل تحلیلی متغیرهای تحقیق ………………………………………………………………………………………. 56

جدول 3-3 مقدار پایایی متغیرهای ابزار اندازه‌گیری …………………………………………………………………………….. 57

جدول 4- 1 توزیع فراوانی افراد پاسخ دهنده از نظر جنسیت………………………………………………………………….. 59

جدول 4- 2 توزیع فراوانی افراد پاسخ دهنده از نظر میزان تحصیلات………………………………………………………..60

جدول 4- 3 مقادیر شاخص‌های توصیفی در خصوص متغیر عوامل فردی………………………………………………….60

جدول 4- 4 مقادیر شاخص توصیفی در خصوص متغیر عدم احساس كنترل……………………………………………… 61

جدول 4- 5 مقادیر توصیفی در خصوص متغیر­ حمایت اجتماعی ………………………………………………………….. 61

جدول 4- 6 مقادیر توصیفی در خصوص متغیر عوامل شغلی…………………………………………………………………. 61

جدول 4- 7 مقادیر شاخص‌های توصیفی در خصوص متغیر گرانباری نقش……………………………………………… 62

جدول 4- 8 مقادیر شاخص‌های توصیفی در خصوص متغیر كمباری نقش……………………………………………… 62

جدول 4- 9 مقادیر شاخص‌های توصیفی در خصوص متغیر سازگاری نقش……………………………………………… 62

جدول 4- 10 مقادیر شاخص‌های توصیفی در خصوص متغیر ابهام نقش……………………………………………… 62

جدول 4- 11 مقادیر شاخص‌های توصیفی در خصوص متغیر عوامل سازمانی………………………………………….. 63

جدول 4- 12 مقادیر شاخص‌های توصیفی در خصوص متغیر حقوق و دستمزد………………………………………… 63

جدول 4- 13 مقادیر شاخص‌های توصیفی در خصوص متغیر امنیت شغلی ……………………………………………… 63

جدول 4- 14 مقادیر شاخص‌های توصیفی در خصوص متغیر ثبات محل كار…………………………………………… 64

جدول 4- 15 مقادیر شاخص‌های توصیفی در خصوص متغیر تكنولوژی………………………………………………….. 64

جدول 4- 16 مقادیر شاخص‌های توصیفی در خصوص متغیر عملكرد كاركنان…………………………………………. 64

جدول 4- 17 نتایج آزمون كولموگروف اسمیرنوف متغیرهای پژوهش……………………………………………………… 65

جدول 4- 26 شاخص­های برازش مدل ساختاری ………………………………………………………………………………… 75

جدول 4- 27 نتایج حاصل از ارزیابی مدل ساختاری……………………………………………………………………………. 76

جدول 4- 28 نتایج حاصل از ارزیابی مدل ساختاری…………………………………………………………………………….. 77

فهرست شكل ها

شكل 1- 1 مدل مفهومی تحقیق………………………………………………………………………………………………………………6

شكل 2- 1 الگوی اصلی مدیریت عملكرد……………………………………………………………………………………………… 32

شكل 2- 2 الگوی فراگیر عملكرد سازمان…………………………………………………………………………………………….. 33

شكل 2- 3 مدل مفهومی……………………………………………………………………………………………………………………… 50

شکل 4- 18 بار عاملی استاندارد تحلیل عاملی پرسشنامه عوامل فردی، شغلی و سازمانی مؤثر بر استرس كاركنان…….. 66

شکل 4- 19 آماره معناداری تحلیل عاملی پرسشنامه عوامل فردی، شغلی و سازمانی مؤثر بر استرس كاركنان ……67

شکل 4- 20 بار عاملی استاندارد تحلیل عاملی پرسشنامه عملكرد كاركنان…………………………………………………… 68

شکل 4- 21 آماره معناداری تحلیل عاملی پرسشنامه عملكرد كاركنان………………………………………………………… 68

شکل 4- 22 بار عاملی استاندارد تحلیل عاملی سایر عوامل مؤثر بر استرس كاركنان…………………………………….. 69

شکل 4- 23 آماره معناداری تحلیل عاملی سایر عوامل مؤثر بر استرس كاركنان…………………………………………… 70

شکل 4- 24 ضرایب تخمین استاندارد مدل ساختاری پژوهش…………………………………………………………………… 73

شکل 4-25 اعداد معنی­داری مدل ساختاری پژوهش……………………………………………………………………………….. 74

فصل اول

كلیات تحقیق

1-1) مقدمه

به مجموعه واکنش­ها و کنش­های پدیده‌ها، رفتار گفته می‌شود. شناخت و شناسائی این رفتارها امکان پیش‌بینی، کنترل و تغییر رفتار پدیده‌ها را میسر می‌سازد. در مقولة تجارت و بازار، مطالعه رفتار مشتری، رفتار کارکنان، رفتار سازمان، رفتار رقبا و سایر اجزا از اهمیت بسزائی برخوردار است که باید با روش­های علمی و تحقیقاتی به آن پرداخته شود. مطالعه رفتار کارکنان و واکنش­های فردی و یا گروهی آنان می‌تواند تحلیل‌های بسیار مفیدی را برای پیش‌بینی، کنترل و تغییر هنجارهای رسمی و غیر رسمی درباره شخصیت، ادراک، نگرش، یادگیری و آموزش افراد در اختیار مدیران قرار دهد تا امکان دستیابی به راهکارهای تقویت هنجارها و یا حذف ناهنجارها برای ایشان فراهم آید. سازمان نیز تحت تأثیر نیروهای محیطی، دارای واکنش­هایی می‌باشد که رفتار سازمانی نام دارد. مواردی چون فرهنگ سازی، جایگاه سازمانی و غیره از جمله رفتارهای سازمانی هستند که همواره در تحلیل­های کلان از یک مؤسسه و بنگاه اقتصادی، مورد توجه قرار می‌گیرند. برای بررسی و شناخت رفتارها، مطالعات و روش­های فراوانی وجود دارد که در چارچوب روش­های علمی و تخصصی انجام می‌شود. از این رو با توجه به اهمیت موضوع توصیه می‌شود. سازمان­ها، مؤسسات و بنگاه­های اقتصادی با مشاوره کارشناسان به بررسی رفتارهای فردی، گروهی و یا سازمانی خود اقدام نمایند. یكی از این مقوله‌های مهم، استرس می‌باشد. آدمی برای آنکه به طرز بهنجاری به کار و کوشش بپردازد بایستی کمی استرس احساس کند. بر انگیختگی هیجانی ملایم، آدم‌ها را در جریان کاری که به عهده دارند هشیار نگه می‌دارد. آدمی هنگام روبرو شدن به استرس با آن دسته از الگوهای رفتاری روی می‌آورد که پیش از آن برایش کارایی نداشته­اند (صفری و شوركایی، 1392: 15).

بنابراین این فصل از تحقیق مشتمل بر عناوین بیان مسأله (تشریح و تفسیر متغیرهای تحقیق و تبیین مسأله اصلی و اساسی که محقق با آن مواجه بود)، قلمرو (قلمرو زمانی تحقیق، قلمرو مکانی تحقیق و قلمرو موضوعی تحقیق)، اهمیت (تشریح و تفسیر چرایی تحقیق و ضرورتهای خاص انجام تحقیق) و اهداف پژوهش (اهداف اصلی و اساسی و اهداف کاربردی تحقیق) اختصاص یافته است. همچنین در این فصل فرضیه‌‌های تحقیق (فرضیه اصلی و فرضیه‌های فرعی) و تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای مستقل و وابستة تحقیق به تفصیل بیان می‌گردد.

1ـ 2) بیان مسأله

سازمان­ها اصولاً به منظور نیل به اهدافی ایجاد گردیده‌اند كه میزان موفقیت در نیل به اهداف سازمانی در ارتباط مستقیم با نحوة عملکرد نیروی انسانی مشغول به کار در سازمان­ها است. از طرفی یكی از ویژگی­های بارز سازمان­های پیشرو اعم از دولتی یا خصوصی، عملكرد مناسب به منظور دستیابی به بینش و قضاوت صحیح نسبت به كارایی و اثربخشی برنامه‌ها، فرایندها و افراد آنهاست. با این وجود، سازمان­های متعالی در گردآوری و تحلیل اطلاعات مربوط به عملكرد متوقف نمی‌مانند، بلكه با استفاده از مدیریت عملكرد، بهسازی را هدایت كرده و استراتژی­ها را به طور موفقیت‌آمیزی به اقدام­هایی مشخص تبدیل و می‌كنند (الحكیم[1] و همكاران، 2014: 55).

از طرفی حوزة رقابت سازمان­ها را مجبور می‌سازد که با نیاز به بهبود عملكرد سازمانی روبرو شوند و بهبود مستمر عملكرد سازمان­ها، نیروی عظیم هم‌افزایی[2] برای سازمان ایجاد می‌كند كه این نیروها می‌تواند پشتیبان برنامة رشد و توسعه و ایجاد فرصت­های تعالی سازمانی شود (حبیبی، 1392: 4).

در این بین عملكرد سازمانی در یك عبارت ساده عبارت از مجموعه مكانیسم­های سازمانی است كه به عنوان چراغ راه و هدایتگر كلیة فعالیت­های سازمانی و مدیریتی مطرح بوده و رشد و توسعة پایدار سازمان­ها و پیامد‌ آن یعنی رشد اقتصاد ملی مرهون سنجش، اندازه‌گیری، تجزیه و تحلیل، مقایسه و انجام اقدامات لازم و ضــروری در ایــن زمینــه است (حكمت، 1392: 6).

سازمانها تا زمانی كه برای بقا تلاش می‌كنند و خود را نیازمند حضور در عرصة ملی و جهانی می‌‌دانند، باید اصل بهبود عملكرد مستمر[3] را سرلوحة فعالیت خود قرار ‌دهند. این اصل حاصل نمی‌شود، مگر اینكه زمینة دستیابی به آن با بهبود مدیریت عملكرد امكان‌پذیر ‌شود. این بهبود را می‌توان با گرفتن بازخورد لازم از محیط درونی و پیرامونی و تجزیه و تحلیل نقاط قوت و ضعف و فرصت­ها و تهدیدهای سازمان، مسئولیت‌پذیری و جلب دانش سازمانی با ایجاد و بكارگیری سیستم ارزیابی عملكرد با الگوی مناسب، این امكان را ایجاد خواهد كرد (غفاری، 1393: 11).

از سویی استرس یکی از پدیده‌های رایج زندگی كاری و شخصی فرد است؛ جامعة امروز بشری که دستخوش تحولات سریعی در محیط پیرامونی، مسائل اقتصادی و اجتماعی و غیره شده؛ موجب گردیده مردم در معرض فشارهای روحی روانی زیادی قرار گیرند؛ به گونه‌ای که شواهد نشان می‌دهد 80 درصد مشکلات امروزی ساکنان جوامع بشری، ریشه در استرس دارد و پیش‌بینی می‌گردد در ده سال آینده نیمی از مرگ و میر‌ها نیز بر اثر همین فشارهای روحی ـ روانی و استرس‌های ناشی از آن خواهد بود (امتیاز و احمد[4]، 2015: 542).

عمده تحقیقاتی که امروزه در مورد اثرات عوامل استرس‌زا بر سلامت بدنی، روانی و انگیزه کاری انجام شده بیانگر آن است که این عوامل به صورت مستقیم و غیرمستقیم سلامت افراد را در مخاطره قرار می‌دهد و خود به عنوان یکی از عوامل عمده به وجود آورنده بیماری‌های روانی و جسمانی محسوب می‌شود، چرا که این عوامل با فرسودن قوای جسمانی و روانی افراد، باعث کاهش عملکرد آنان می‌گردد (صفری و شوركایی، 1392: 16).

سالیان زیادی است که مدیران و برنامه‌ریزان واحدهای صنعتی و سازمان­ها در جستجوی یافتن مکانسیم‌هایی در جهت کنترل عوامل فشارزای روانی و اجتماعی در جهت بهبود شاخص‌های بهداشت روانی در افراد هستند و خوشبختانه در حیطه درون سازمانی نیز شاهد اهمیت یافتن موضوع در نظر مدیران اجرایی می‌باشیم، چرا که آنان نیز برآنند تا با استفاده از علم و خدمات روانشناختی سعی در کنترل عوامل فشارزای روانی کارکنان نمایند و چنین استدلال می‌شود که استرس ‌دهنده‌ها و عواملی كه در کاهش عملکرد كاركنان و علاقه و انگیزه نیروهای انسانی سازمان مؤثر می‌باشد که در نهایت منجر به از بین رفتن منابع مادی و معنوی می‌گردد، شناسایی و در رفع و كنترل این عوامل اقدامات اساسی صورت گیرد (یادا[5] و همكاران، 2015: 2).

) نتیجه‌گیری

نتایج حاصل از تحلیل فرضیه‌های تحقیق در فصل چهارم نشان داد كه؛

فرضیه‌های اصلی:

1. عوامل فردی، شغلی و سازمانی بر عملكرد كاركنان شرکت ارتباطات زیرساخت تأثیر معنی‌داری دارد.

فرضیه‌های فرعی:

  1. گرانباری نقش بر عملكرد كاركنان شرکت ارتباطات زیرساخت تأثیر معنی‌داری دارد.
  2. حمایت اجتماعی بر عملكرد كاركنان شرکت ارتباطات زیرساخت تأثیر معنی‌داری دارد
  3. حقوق و دستمزد مناسب بر عملكرد كاركنان شرکت ارتباطات زیرساخت تأثیر معنی‌داری دارد.
  4. امنیت شغلی بر عملكرد كاركنان شرکت ارتباطات زیرساخت تأثیر معنی‌داری دارد.
  5. كمباری نقش بر عملكرد كاركنان شرکت ارتباطات زیرساخت تأثیر معنی‌داری دارد.
  6. تكنولوژی بر عملكرد كاركنان شرکت ارتباطات زیرساخت تأثیر معنی‌داری دارد.
  7. عدم احساس كنترل بر عملكرد كاركنان شرکت ارتباطات زیرساخت تأثیر معنی‌داری دارد.
  8. سازگاری نقش بر عملكرد كاركنان شرکت ارتباطات زیرساخت تأثیر معنی‌داری دارد.
  9. عدم ابهام نقش بر عملكرد كاركنان شرکت ارتباطات زیرساخت تأثیر معنی‌داری دارد.
  10. ثبات محل كار بر عملكرد كاركنان شرکت ارتباطات زیرساخت تأثیر معنی‌داری دارد.

از سویی با مراجعه به پیشینة تحقیقات انجام یافته در خصوص متغیرهای تحقیق این نكته نمایان می‌شود كه نتایج تحقیق حاضر مشابه و همسو با نتایج تحقیق اربابی‌سرجو و همكاران (2013)، علی و همكاران (2014)، امتیاز و احمد (2015) و شهید و همكاران ‌(2015) می‌باشد كه نشان دادند مجموعه عوامل استرس‌زای مثبت در سه گروه عوامل فردی (عدم احساس كنترل و حمایت اجتماعی)، عوامل شغلی (گرانباری نقش، كمباری نقش، سازگاری نقش و عدم ابهام نقش) و عوامل سازمانی (حقوق و دستمزد مناسب، امنیت شغلی، ثبات محل كار و تكنولوژی) قرار دارند و بر عملكرد كاركنان اثرگذار هستند.


[1] AL-Hakim

[2] Synergy

[3] Performance Continous Improvement

[4] Imtiaz and Ahmad

[5] Yada